الموت ” سرزمین استوار با قلعه ها “

الموت ” سرزمین استوار با قلعه ها “

اَلَموت نام منطقه‌ای در شمال شرقی شهرستان قزوین در استان قزوین است که خود متشکل از دو بخش الموت غربی و الموت شرقی می‌باشد. در میان رشته کوه البرز در جنوب مازندران و گیلان، باختر طالقان و خاور رودبار قرار دارد. عمده شهرت این منطقه به علت وجود دو قلعه الموت و لمبسر در آن است. قلعه های الموت بخشی از هویت تاریخی این منطقه هستند.

الموت از نقطه نظر تقسیمات جغرافیایی : منطقه بزرگ الموت در تقسیمات جغرافیایی کشور ایران به دو منطقه الموت شرقی و الموت غربی تقسیم شده‌است که عبارتند از:

  • بخش رودبار الموت شرقی به مرکزیت معلم کلایه
  • بخش رودبار الموت غربی به مرکزیت رازمیان

رودبار الموت شرقی در شمال شرقی استان قزوین، در سمت جنوبی تنکابن از استان مازندران، غرب طالقان از استان البرز و شرق «الموت غربی» جای دارد. رودبار الموت غربی نیز از شمال به مرز استان‌های مازندران و گیلان، از غرب به رودبار، از شرق به «الموت شرقی» و از جنوب به شهرستان قزوین محدود می‌شود.

روستای مهم رازمیان. مرکز الموت غربی
نمایی از روستایی رازمیان در الموت غربی

در دره ای طولانی که از شمال قزوین شروع میشود و تا کناره های دریای خزر امتداد می باید روستا های پراکنده ای وجود دارد که الموت نامیده میشود.

دسترسی :  منطقه الموت یکی از مناطق طبیعی استان قزوین است که برای رفتن به آن باید نرسیده به قزوین مسیر دیگری را انتخاب کرد و از راهی که تا قلعه حسن صباح دو  ساعت و نیم فاصله دارد را انتخاب کرد.

جاذبه ها

  • قلعه الموت
  • قلعه نویزر شاه
  • قلعه لمبسر
  • دریاچه اوان
  • قلعه شیرکوه

قلل الموت

قلعه الموت : این قلعه در تاریخ این سر زمین نقش مهمی ایفا می کرده است و سالها از قلعه های مهم اسماعیلیان و مرکز فرمانروایی آنان بوده است. این قلعه در شمال روستای گازرخان قرار دارد. ابتدا در قرن سوم هجری بنا نهاده شد و سپس در قرن پنجم به تصرف حسن صباح در آمد. چاله های بزرگ سنگی و پرتگاه های ترسناک گرداگرد قلعه، آبراهه ها و سیستم پیچیده آبرسانی و انبارهای متعدد ذخیره آب و غذا، جنگجویان داخل قلعه را در برابر هجوم هر بیگانه ای تا ماهها حفظ می کند. 

قلعه الموت در ارتفاعات روستای گازرخان
قلعه الموت در ارتفاعات روستای گازرخان

قلعه نویزر شاه : این قلعه ی قدیمی، در شمال آبادی گرمارود بنا شده است. از این قلعه هنوز قسمت هایی از بناها نظیر دیوارها هنوز پابرجاست.

قلعه لمبسر : لمبسر در سه کیلومتری شمال شرقی شهر رازمیان قرار دارد. این قلعه بزرگترین دژ در منطقه ی الموت بوده و تاریخ ساخت آن به پیش از اسلام باز می گردد. بزرگ امید در قرن پنجم این قلعه را به تصرف خود درآورده است و سپس اقدام به توسعه ی آن کرده است. برج های دیدبانی و سیستم آبرسانی این قلعه بسیار دیدنی اند.

قلعه شیرکوه : در محل تلاقی رود الموت و طالقان رود ساخته شده و در نزدیکی روستای باغدشت قرار دارد. مخازن بزرگ ذخیره آب و غذا، تنور بزرگ و قلعه ایذایی در کنار قلعه اصلی از ویژگی های قلعه شیر کوه است. رسیدن به این قلعه بسیار دشوار می باشد و مکان آن در واقع گلوگاهی برای درگیری با متخاصمان نسبت به این سرزمین به شمار می رود.

دریاچه اوان

این دریاچه واقعا زیبا و دیدنی در جوار روستاهای اوان و وربن قرار دارد. این دریاچه با تصویب سازمان میراث فرهنگی در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفته است.

اوان در میان تپه های منطقه کوهستانی الموت
اوان در میان تپه های منطقه کوهستانی الموت

دریاچه زیبای اُوان در نیمه شمالی الموت، در دامنه کوه خشچال، در فاصله ۷۵ کیلومتری قزوین و در میان چهار روستای اوان، وربن، زواردشت و زر آباد شهر قزوین قرار دارد. از آب چشمه‌های زیرزمینی، در بستر دریاچه تغذیه می‌شود و بخش ناچیزی از آب آن هنگام بارندگی تأمین می‌شود. عمیق‌ترین بخش آن که توسط یک تیم غواصی اندازه‌گیری شده‌است ۶٫۸ متر با دمای آب ۲۳ درجه سانتیگراد می باشد. در تابستان این دریاچه محل ماهی گیری و آب تنی است. در پاییز محل سکونت پرندگان مهاجری نظیر قو و مرغابی است . این دریاچه چند صد سال پیش براثر لغزش زمین به وجود آمده است.

گیاهان موجود در منطقه : بید، چنار، سیب، گیلاس، گون، کنگر و نی بن که آخری محل مناسبی براب زیست اردک ماهی ها در این دریاچه فراهم آورده است.

گونه های آبزیان : ماهی هایی که در این دریاچه زیست می کنند شامل کپور، اردک ماهی و قزل آلا است.

کوهستان های الموت، مقصد کوهنوردان

شاخص ترین کوه های الموت عبارتند از :

  • کوهستان شاه البرز
  • کوهستان سیالان
  • کوهستان خشچال

توضیحی در مورد ارتفاعات الموت:

عمده ترین ارتفاعات حاشیه ی الموت که در بالا ذکر شد هر ساله از مقاصد مهم کوهنوردان سراسر کشور است به خصوص در فصول معتدل و گرم سال . قلل این ارتفاعات حدود ۴۰۰۰ متر و حتی بیشتر ارتفاع دارند و دامنه هایشان به علت موقعیت خاص منطقه البرز غربی و شرایط اقلیمی سرد و مرطوب در فصول پاییز و زمستان که متاثر از این موقعیت ویژه کوهستان های منطقه است میزبان حجم زیادی برف بوده که بعضا این ارتفاعات مهیای به وجود آمدن یخچال ها و برف چال های متعدد در تمام طول سال هستند.

شاه البرز : این سلسله کوه که بیشتر در میان بومیان طالقان و الموت و همچنین کوهنوردان، مشخصه ی اصلی آن مرز بودن بین این دو خطه و استان های البرز و قزوین است دارای حدود ۵ نقطه و بلندای اصلی بوده و از سمت جنوب غربی به ارتفاعات کوتاه تری متصل می شود . قله اصلی که در منتهی الیه شرقی این کوهستان واقع شده بلندای ۴۱۷۰ متری دارد .

مسیر صعود اصلی از جبهه ی جنوبی به این قله مسیری طولانی و بکر است که مبدا آن روستای حسن جون طالقان می باشد و از سمت شمال نیز دسترسی به این قله از روستای دینه رود که در میان دره ها و یال های شاه البرز قرار گرفته، امکان پذیر می باشد.

سیالان : این کوه نیز مرز طبیعی استان های مازندران و قزوین بوده و در شمال آن دره دو هزار قرار گرفته و قسمت جنوبی آن محدود به رودبار الموت شرقی می شود. ارتفاع آن نیز حدود ۴۱۹۰ متر توسط دستگاه های gps تعیین شده است .

مسیرهای صعود : این قله را باید گفت عمدتا از ۳ مسیر در سمت های شمالی ، جنوبی و خط الراسی صعود می کنند.

توضیح:

  • مسیر شمالی که از روستای اسل محله در ارتفاع حدود ۱۳۰۰ متری آغاز می‌شود. ادامه پیمایش با گذر از دشت‌دریاسر در ارتفاع ۱۷۰۰ متری و جان‌پناه یادبود در ارتفاع ۱۹۰۰ متری می باشد. با عبور از گوسفند سرای ونی به گردنه بین قله‌های سیالان و کندیگان می‌رسد. با ادامه مسیر به سمت غرب به قله سیالان منتهی می‌شود. این مسیر به نسبت دیگر مسیرها طولانی‌تر می‌باشد.
  • مسیر جنوبی از روستای هنیز در ارتفاع ۲۲۰۰ متری آغاز می‌شود. با پیمایش به سوی شمال و گذر از چشمه تونل برفی به جان‌پناه سیالان در ارتفاع ۳۲۵۰ متری می‌رسد. پس از آن با صعود به گردنه و حرکت به سمت شرق می‌توان به قله سیالان رسید.
  • مسیر خط‌الراسی که با صعود به قله خشچال و سپس قله کندیکان ادامه می یابد. با پیمایش خط الراس به قله سیالان منتهی می‌شود.

خشچال : با ارتفاعی در حدود ۳۸۵۰ متر در خط الراس اصلی البرز جا گرفته است. به خشکه چال هم معروف است.خط‌الرأس این کوه در جهت شمال غربی ـ جنوب شرقی است. دارای طبیعتی بکر که غنی از پوشش های گیاهی و جانوری می باشد. مشاهده ی خرس نیز در صعودهای متعددی توسط کوهنوردان در نواحی آن گزارش شده است.

منطقه کوهستانی حشچال – الموت شرقی

مسیرهای صعود : راه صعود به این قله از مسیرهای زیر است:

  • جبهه غربی: از طریق قزوین و معلم کلایه و شمس کلایه و وربن( الموت)
  • جبهه شمالی: از طریق تنکابن (شهسوار)، شیررود، دره رودخانه چالک‌رود و سرچشمه رودخانه چالک‌رود
  • از طریق گردنه سیالان و گردنه گرم‌کوه نیز می‌توان به این قله صعود کرد.

آئین های سنتی الموت

جشن فندق چین : استان قزوین پس از گیلان بیشترین میزان فندق را تولید می کند. جشن فندق چین یکی از مراسم به یاد ماندنی و زیبای این تاحیه از کشور است که در واپسین هفته مرداد در باغستان های سرسبز بخش رودبار شهرستان برگزار می گردد.در کنار برگزاری این جشن همچنین صعود سراسری باشکوهی به قلعه تاریخی لمبسر انجام می شود. در حاشیه این جشن، فروش صنایع دستی این منطقه در بازارچه های ویژه رونق فراوانی دارد.

تیرماه سیزه : در واقع همان جشن تیرگان ایران باستان است که در سیزدهمین روز تیر با دعوت کردن از کسی که او را خوش یمن می دانند برگزار می شود. آب پاشی و شال اندازی از جمله مراسم این جشن است. شایان ذکر است این جشن در برخی مناطق دیگر نیز از جمله گیلان که در آنجا این مراسم همراه با موسیقی برگزار می شود، هر ساله در جریان بوده است.

اقامتگاه های بومگردی و خانه های محلی متنوعی در منطقه الموت قرار دارند که می توانید نسبت برای اقامت خود رزرو و اجاره کنید.