از مقبره اولجایتو تا معبد اژدها در سلطانیه زنجان

از مقبره اولجایتو تا معبد اژدها در سلطانیه زنجان

سلطانیه که در ۳۰ کیلومتری زنجان واقع شده است، در دورانی مهد شکوه تمدن و معماری این سرزمین بوده است و اکنون آثار به جا مانده آن قابل بازدید هستند. در این بین اثر شاخص این شهر گنبد سلطانیه است. گنبد سلطانیه در سال ۱۳۸۴ در فهرست میراث جهانی سازمان یونسکو به عنوان هفتمین اثر ایرانی به ثبت رسیده است.

جاذبه های سلطانیه زنجان

  • گنبد سلطانیه
  • خانقاه چلپی اوغلو
  • مقبره ملاحسن کاشی
  • معبد اژدها

گنبد سلطانیه

مغولان با رسیدن به دشت وسیع و سرسبز سلطانیه به یاد استپ های مغولستان افتادند. الجایتو به دلیل زندگی در مرو و در کنار مقبره سلطان سنجر تحت تاثیر بنای با عظمت سلطان سلجوقی دستور به ساخت بنایی داده که از فرسنگ ها دیده شود. معمار این بنای ۴۸ متری علیشاه تبریزی و رشیدالدین فضل اله بودند که در مدت ۱۰ سال آن را احداث کردند.

بخش اعظمی از تزئینات داخلی گنبد سلطانیه را گچبری هایی تشکیل می دهد که هفتصد سال است سقف ایوان های داخلی را مفروش کرده است. نکته جالب اینکه تزئینات و نقوش هر ایوان با ایوان دیگر متفاوت است.

راویان می گویند چون سلطان محمد در انتقال پیکر مولا علی (ع) به ایران با مشکل مواجه شد با آوردن تربت نجف و تبرک مصالح اقدام به بنا نهادن بخشی به نام تربت خانه نمود که محلی برای عبادت و نیایش بوده است.

خانقاه چلپی اوغلو سلطانیه زنجان

مدرسه و خانقاه حسام الدین چلپی اوغلو که از بناهای دوره ایلخانی می باشد منسوب به نوه مولانا است. در این مدرسه علاوه برآموزش شاگردان مقیم در مراحل مختلف سلوک که یادآور سطوح تحصیلی فعلی است، به کارهای عام المنفعه نیز پرداخته می شده است. بنای آرامگاهی اصلی در ضلع جنوبی مجموعه واقع شده است و ارتفاعی معادل ۱۶ متر دارد.

همچنان مقصود من زین مثنوی
ای ضیاء الحق حسام الدین تویی

مولانا

مقبره ملاحسن کاشی

ملاحسن ابن محمد کاشانی معروف به حسن کاشی از شعرای دوره ایلخانی است که بیشتر اشعارش در مدح خاندان نبوت بوده و مقبره وی هم اکنون در دو کیلومتری جنوب گنبد سلطانیه قرار دارد. نکته جالب این بنا داشتن گنبدی سه پوسته می باشد. بدین معنی که گنبد ملاحسن کاشی بر روی بنای اصلی سه دیواره متداخل دارد.

معبد اژدها در سلطانیه زنجان

معبد داش کشن تنها معبد بودایی ایران در فاصله ۱۷ کیلومتری سلطانیه و در نزدیکی روستای ویر قرار دارد. شواهد نشان می دهد این معبد در ابتدای قرن هشتم هجری فعال بوده و معماران دربار ایلخانی از سنگ خوشتراش آن در ساخت ارگ و گنبد سلطانیه استفاده کرده اند. اما این معبد به سرانجام نرسیده و نیمه تمام رها شده است. این محوطه دارای نقش برجسته هایی با نقش دو اژدهای محافظ است.

این تصویر دارای صفت خالی alt است؛ نام پروندهٔ آن 20191106_125803.jpg است
اژدهای نگهبان معبد

وجه تسمیه روستای ویر نشان می دهد که این محل به منظور ایجاد معبدی بودایی کاربری داشته است چراکه هم اکنون نیز برخی از شهرهای زیارتگاهی بودایی در هندوستان و تبت را ویهار یا ویهارا می نامند.